Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza do księgowości i podatków. Automatyczne odczytywanie dokumentów, dekretowanie, uzgadnianie danych, wyszukiwanie informacji czy przygotowywanie projektów analiz jeszcze niedawno wymagały wielu godzin pracy. Dziś część tych czynności może wykonywać technologia.
Czy oznacza to, że zawód księgowego lub specjalisty podatkowego zniknie?
Nie, ale z pewnością będzie wyglądał inaczej niż dotychczas.
Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP) wskazuje, że zawody związane z księgowaniem i ewidencją należą do bardziej narażonych na wpływ generatywnej AI. Jednocześnie badania MOP pokazują, że stosunkowo niewiele zawodów można w całości zautomatyzować — znacznie częściej technologia przejmuje określone zadania, pozostawiając człowiekowi pozostałą część pracy.
Najbardziej podatne na automatyzację będą przede wszystkim czynności powtarzalne i oparte na jasno określonych regułach. Coraz większego znaczenia nabiorą natomiast analiza danych, interpretacja informacji, kontrola poprawności, ocena ryzyka, doradztwo oraz umiejętność wyjaśniania klientowi lub zarządowi skutków podejmowanych decyzji. IFAC zwraca uwagę, że rola księgowego przesuwa się od tradycyjnego compliance i raportowania w stronę doradztwa oraz odpowiedzialności za jakość i wiarygodność danych.
Podobną transformację obserwujemy w podatkach. Administracje podatkowe już wykorzystują AI m.in. do analizy danych, poprawy obsługi podatników, zwiększania efektywności kontroli i wykrywania oszustw. Im większa będzie automatyzacja systemu podatkowego, tym bardziej praca specjalisty będzie przesuwała się z prostego przetwarzania danych w stronę ich interpretacji, weryfikacji i oceny konsekwencji podatkowych.
Dlatego zasadnicze pytanie nie powinno dziś brzmieć: „czy AI zastąpi księgowych?”, ale raczej: „jakim księgowym trzeba być, aby skutecznie pracować razem z AI?”
Przyszłość należy do specjalistów, którzy łączą wiedzę rachunkową i podatkową z kompetencjami cyfrowymi, potrafią krytycznie oceniać wyniki generowane przez systemy informatyczne i stale aktualizują swoją wiedzę.
AI nie oznacza końca zawodu księgowego. Oznacza natomiast koniec części dotychczasowego sposobu wykonywania tego zawodu.
A to sprawia, że ustawiczne kształcenie zawodowe, rozwijanie kompetencji analitycznych i umiejętność świadomego korzystania z nowych technologii stają się ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej.
